# Referencia Rápida de Django

*Modelos, vistas, plantillas, ORM, formularios, admin, auth*

> Source: Django Documentation (docs.djangoproject.com) · MIT

## Configuración del proyecto

### Crear proyecto y app

```
pip install django
django-admin startproject mysite
cd mysite
python manage.py startapp blog
```

### Comandos comunes

| Command | Description |
|---------|-------------|
| `runserver` | Iniciar servidor de desarrollo en el puerto 8000 |
| `makemigrations` | Generar archivos de migración desde cambios en modelos |
| `migrate` | Aplicar migraciones a la base de datos |
| `createsuperuser` | Crear superusuario de administración |
| `shell` | Shell interactivo de Python con Django |
| `test` | Ejecutar suite de pruebas |

### Estructura del proyecto

| Command | Description |
|---------|-------------|
| `manage.py` | Punto de entrada de la CLI |
| `settings.py` | Configuración del proyecto |
| `urls.py` | Configuración de URLs raíz |
| `wsgi.py / asgi.py` | Puntos de entrada del servidor |
| `apps/models.py` | Modelos de base de datos |
| `apps/views.py` | Manejadores de solicitudes |

## Modelos

### Definir un modelo

```
from django.db import models

class Post(models.Model):
    title = models.CharField(max_length=200)
    body = models.TextField()
    created = models.DateTimeField(auto_now_add=True)
    published = models.BooleanField(default=False)
```

### Tipos de campo

| Command | Description |
|---------|-------------|
| `CharField(max_length=N)` | Texto corto (max_length requerido) |
| `TextField()` | Texto largo (sin límite) |
| `IntegerField()` | Valor entero |
| `FloatField()` | Número de punto flotante |
| `BooleanField()` | Verdadero / Falso |
| `DateTimeField()` | Fecha y hora |
| `EmailField()` | Email con validación |
| `FileField(upload_to='')` | Carga de archivos |

### Relaciones

```
author = models.ForeignKey(
    User, on_delete=models.CASCADE
)
tags = models.ManyToManyField(Tag, blank=True)
profile = models.OneToOneField(User, on_delete=models.CASCADE)
```

### Meta y métodos

```
class Meta:
    ordering = ['-created']
    verbose_name_plural = 'posts'

def __str__(self):
    return self.title
```

## Vistas

### Vista basada en función

```
from django.shortcuts import render, get_object_or_404

def post_list(request):
    posts = Post.objects.filter(published=True)
    return render(request, 'blog/list.html', {'posts': posts})
```

### Vistas basadas en clases

```
from django.views.generic import ListView, DetailView

class PostListView(ListView):
    model = Post
    template_name = 'blog/list.html'
    context_object_name = 'posts'
    paginate_by = 10
```

### CBVs comunes

| Command | Description |
|---------|-------------|
| `ListView` | Mostrar lista de objetos |
| `DetailView` | Mostrar un solo objeto |
| `CreateView` | Formulario para crear objeto |
| `UpdateView` | Formulario para editar objeto |
| `DeleteView` | Confirmar y eliminar objeto |
| `TemplateView` | Renderizar plantilla (sin modelo) |

### Respuesta JSON

```
from django.http import JsonResponse

def api_posts(request):
    data = list(Post.objects.values('id', 'title'))
    return JsonResponse(data, safe=False)
```

## Plantillas

### Sintaxis de plantilla

```
{{ variable }}
{{ post.title|truncatewords:30 }}
{% if user.is_authenticated %}
  <p>Welcome, {{ user.username }}!</p>
{% endif %}
```

### Bucles y condiciones

```
{% for post in posts %}
  <h2>{{ post.title }}</h2>
  {% if forloop.last %}<hr>{% endif %}
{% empty %}
  <p>No posts yet.</p>
{% endfor %}
```

### Herencia de plantillas

```
{# base.html #}
<html>
<body>{% block content %}{% endblock %}</body>
</html>

{# child.html #}
{% extends "base.html" %}
{% block content %}<h1>Hello</h1>{% endblock %}
```

### Filtros comunes

| Command | Description |
|---------|-------------|
| `\|date:"Y-m-d"` | Formatear fecha |
| `\|default:"N/A"` | Valor por defecto para vacíos |
| `\|length` | Contar elementos en lista |
| `\|truncatewords:N` | Limitar a N palabras |
| `\|safe` | Marcar como HTML seguro (sin escapado) |
| `\|slugify` | Cadena en minúsculas apta para URL |

## URLs

### Patrones de URL

```
from django.urls import path, include

urlpatterns = [
    path('', views.index, name='index'),
    path('post/<int:pk>/', views.detail, name='detail'),
    path('blog/', include('blog.urls')),
]
```

### Conversores de path

| Command | Description |
|---------|-------------|
| `<int:pk>` | Entero (ej. 42) |
| `<str:slug>` | Cadena sin barras |
| `<slug:slug>` | Slug (letras, números, guiones) |
| `<uuid:id>` | Formato UUID |
| `<path:rest>` | Ruta completa incluyendo barras |

### URLs inversas

```
from django.urls import reverse
url = reverse('detail', kwargs={'pk': 1})
# En plantillas: {% url 'detail' pk=post.pk %}
```

## Formularios

### ModelForm

```
from django import forms

class PostForm(forms.ModelForm):
    class Meta:
        model = Post
        fields = ['title', 'body', 'published']
```

### Procesar formulario en vista

```
def create_post(request):
    form = PostForm(request.POST or None)
    if form.is_valid():
        post = form.save(commit=False)
        post.author = request.user
        post.save()
        return redirect('detail', pk=post.pk)
    return render(request, 'blog/form.html', {'form': form})
```

### Formulario en plantilla

```
<form method="post">
    {% csrf_token %}
    {{ form.as_p }}
    <button type="submit">Save</button>
</form>
```

### Validación

```
def clean_title(self):
    title = self.cleaned_data['title']
    if len(title) < 5:
        raise forms.ValidationError("Title too short.")
    return title
```

## Admin

### Registrar modelo

```
from django.contrib import admin
from .models import Post

@admin.register(Post)
class PostAdmin(admin.ModelAdmin):
    list_display = ['title', 'author', 'created', 'published']
    list_filter = ['published', 'created']
    search_fields = ['title', 'body']
```

### Opciones de admin

| Command | Description |
|---------|-------------|
| `list_display` | Columnas en la vista de lista |
| `list_filter` | Opciones de filtro en la barra lateral |
| `search_fields` | Campos buscables |
| `prepopulated_fields` | Autocompletar (ej. slug desde título) |
| `readonly_fields` | No editables en el admin |
| `ordering` | Orden de clasificación por defecto |

## Consultas ORM

### Consultas básicas

```
Post.objects.all()                # todos los registros
Post.objects.get(pk=1)            # único (lanza error si falta)
Post.objects.filter(published=True) # queryset
Post.objects.exclude(draft=True)  # excluir coincidencias
Post.objects.count()              # total de registros
```

### Lookups de campo

| Command | Description |
|---------|-------------|
| `field__exact` | Coincidencia exacta (por defecto) |
| `field__icontains` | Contiene sin distinguir mayúsculas |
| `field__gt / __lt` | Mayor / menor que |
| `field__gte / __lte` | Mayor/menor o igual que |
| `field__in=[1,2,3]` | Valor en la lista |
| `field__isnull=True` | Es NULL |
| `field__startswith` | Empieza con cadena |
| `field__range=(a,b)` | Entre a y b inclusive |

### Encadenamiento y agregación

```
from django.db.models import Q, Count, Avg

Post.objects.filter(
    Q(title__icontains='django') | Q(body__icontains='django')
).order_by('-created')[:10]

Post.objects.aggregate(avg_views=Avg('views'))
```

### Crear, actualizar, eliminar

```
post = Post.objects.create(title='New', body='...')
post.title = 'Updated'
post.save()
Post.objects.filter(draft=True).update(published=False)
post.delete()
```

## Autenticación

### Login / Logout

```
from django.contrib.auth import authenticate, login, logout

user = authenticate(request, username='admin', password='pw')
if user is not None:
    login(request, user)
```

### Proteger vistas

```
from django.contrib.auth.decorators import login_required

@login_required
def dashboard(request):
    return render(request, 'dashboard.html')
```

### URLs de auth

```
# urls.py
path('accounts/', include('django.contrib.auth.urls'))
# Provee: login, logout, password_change, password_reset
```

### Auth en plantilla

```
{% if user.is_authenticated %}
  <p>Hi, {{ user.username }}</p>
  <a href="{% url 'logout' %}">Logout</a>
{% else %}
  <a href="{% url 'login' %}">Login</a>
{% endif %}
```

## Configuración

### Ajustes clave

| Command | Description |
|---------|-------------|
| `DEBUG` | `True` para desarrollo, `False` para producción |
| `ALLOWED_HOSTS` | Lista de nombres de host válidos |
| `SECRET_KEY` | Clave de firma criptográfica (mantener en secreto) |
| `DATABASES` | Motor, nombre, host y credenciales de BD |
| `INSTALLED_APPS` | Lista de apps registradas |
| `STATIC_URL` | Prefijo de URL para archivos estáticos |
| `MEDIA_URL / MEDIA_ROOT` | Rutas para archivos subidos por usuarios |

### Configuración de base de datos

```
DATABASES = {
    'default': {
        'ENGINE': 'django.db.backends.postgresql',
        'NAME': 'mydb',
        'USER': 'dbuser',
        'HOST': 'localhost',
        'PORT': '5432',
    }
}
```

### Archivos estáticos

```
STATIC_URL = '/static/'
STATICFILES_DIRS = [BASE_DIR / 'static']
# En plantillas: {% load static %}
# <link href="{% static 'css/style.css' %}">
```
